KANSER NEDIR?

Her zaman kanserin korkunç bir hastalık olduğu düşünülür ve sözü dahi ürkütücüdür. Oysa beş yıl önce kanser teşhisi konmuş olan 3 milyon Amerikalı bugün hayattadır. Bunların çoğunun hastalığı tedavi edilmiştir. Bazılarında ise sorun sürmektedir.
Tekrar belirtelim ki kanser teşhisi ölüm fermanı değildir.
Diğer bir yanılgı da kanserin tek bir türü olduğunun düşünülmesidir. Oysa kanserin 100 den fazla türü vardır. Bazı türleri sadece tek bir organda yerleşir. Diğerleri vücudun çeşitli yerlerine dağılırlar. Her birinin ortak yönü kontrol edilemeyen zararlı bir hücre büyümesidir.
Çoğu insan kanserden korkar, çünkü bunun tedavi edilemez, ölümcül bir hastalık olduğuna inanmaktadır.
Ancak, gerçekler ve istatistikler bu konu ile bağdaşmamaktadır. Bu yıl kanser teşhisi konmuş 10 kişiden 4 ü iyileşecektir (iyileşme, hastalığın belirtilerinin 5 yıl ya da daha uzun bir süre tekrar ortaya çıkmaması olarak tanımlanmaktadır). Bu iyileşmiş kişilerin normal yaşam süreleri hiç kanser olmamış aynı yaştaki hemcinsleri ile aynıdır.
Bu denli etkileyici istatistiklere rağmen, kanser ciddi bir hastalık olma özelliğini korumaktadır. ABD de her yıl, bir milyondan fazla kişiye kanser teşhisi konmaktadır. (Melanom olmayan cilt kanseri bu rakamın içine dahil değildir).
Kanserden her yıl yaklaşık 500. 000 kişi ölmektedir. Bugün ABD de yaşayan her üç kişiden biri ömürlerinin bir döneminde kansere yakalanacaktır.
Temelde kanser yapan unsurlara maruz kalan bazı kişilerin kansere neden yakalanmayıp, diğerlerinin ise yakalandıkları tam olarak bilinmemektedir. Ancak birçok kanser türünün çok yavaş ilerlediği bilinmektedir.
Kansere neden olan çeşitli unsurlardan birine maruz kaldıktan sonra hastalığın belirtilerinin ortaya çıkması 5 ilâ 40 yıl sürebilir. Örneğin akciğer kanseri, sürekli tütün kullanımından 25 yıl veya daha sonra ortaya çıkabilir. Belirtilerin ortaya çıkmasının bazen bu kadar uzun süre alması, belki de bazı kişilerin sigara içmekle ilgili uyarıları kulak ardı etmelerinin bir nedeni olabilir.

KANSER NEDİR?

Kanser insan vücudunu oluşturan hücrelerin kontrolsüz ve amaç dışı çoğalması sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. İnsan vücudunda yaklaşık 100 trilyon hücre vardır. Bazı hücreler birkaç saat, bazıları birkaç günlük ömre sahiptir. Sinir hücresi gibi bazıları ise çok daha uzun ömürlü olup, bölünmezler. Ancak hücreler genel olarak büyüyebilmek, ömür biten hücreleri yenilemek ya da yaralanan, hasarlanan hücreleri onarmak amacıyla, vücudumuz sürekli yeni hücreler üretmekte veya mevcut hücreleri tamir etmektedir. Hücrelerimizin içinde bulunan çekirdek gen adını verdiğimiz ve hücrelerin işlevlerine, neyi nasıl yapacaklarına ait bilgiyi taşıyan özel şifrelerdir.
Aynı şekilde ne kadar yaşayacakları, ne zaman bölünecekleri ve kardeş hücre oluşturacakları da bellidir. Dolayısıyla normal yaşantımız boyunca hücrelerimiz bu bilgi ve emirler doğrultusunda yaşamlarını devam ettirir, bölünmesi gerektiği zaman bölünür ve ölmesi gerektiği zaman da ölür. Bu işlemler son derece karmaşık kodlama, haberleşme ve disiplin ile sürdürülür.
Çok değişik nedenlerden dolayı (çevresel ya da vücuda ait) hücreler sahip oldukları bilgileri doğru kullanmaz, gerektiğinden daha fazla kullanır, yanlış haberleşir ve disiplini bozarsa anormal davranışlar sergileyen, görev anlayışı bozuk, amaca yönelik davranmayan, kontrolsüz çoğalan ve büyüyen hücreler ortaya çıkar. Bu duruma özetle kanser denir. Kanserin temel nedeni hücrelerin sahip olduğu bilgi kodlarını yanlış çözmesi, yanlış mesajlar algılaması ve disipline uymamasıdır. Böylece kansere anormal genlerin ya da anormalleşmiş genlerin neden olduğu söylenebilir.
Genleri anormalleştiren en önemli unsurlar olarak sigara, aşırı güneş ışığı, sağlıksız gıdalar, bazı tür mikroorganizmalar, bozulmuş çevresel faktörler (gıda katkıları, böcek ilaçları, kimyevi sanayi ürünleri, su kirliliğine neden olan kimyasallar vs.) ilk akla gelenlerdir. Bozulan genler hücreye yanlış bilgiler vermekte ve hücre de bu bilgi ve direktiflerin doğrultusunda yanlış işler yapmaktadır. Ölmesi gereken hücre ölmez, çoğalmaması gerektiği halde çoğalır ve işlerini yapmamaya/yanlış yapmaya ya da eksik/fazla yapmaya başlarlar. Bu kontrolsüz ve dengesiz hücreler bir süre sonra vücudun normal organ şekillerinin dışında bir kitle oluşturur ve tümör (şişlik) dediğimiz bir yapıyı meydana getirirler. Bu tümörler oluştuğu yere göre bazen kendini hızla belli eder (deri, meme vb. Organ tümörleri) bazen de çok uzun süre belli etmeden büyüyebilirler (iç organ tümörleri). Doyumsuz diyebileceğimiz bu hücreler bazen biz daha hastalığı fark etmeden ilk oluştukları yerden başka yerlere göç edebilirler (metastaz) ve böylece vücuda yayılırlar. Bazen kişi bu başka yere göçen hücrelerin oluşturduğu rahatsızlığa kadar ilk kanser hücrelerinden hiç habersiz yaşayabilir.

Kanser bulaşıcı olmayan ve tedavi edilebilir bir hastalıktır. Ancak tedaviye ne kadar erken başlanırsa başarı şansı o kadar iyidir.